A- A A+

Προσεγγίζοντας την Αναπηρία

Δύο αντίθετες προσεγγίσεις, δύο διαφορετικά μοντέλα, προσπαθούν να εξηγήσουν την αιτία που προκαλεί την αναπηρία.

Από τη μία πλευρά, το ιατρικό μοντέλο που εκφράζει την παραδοσιακή προσέγγιση και από την άλλη, το κοινωνικό που αντανακλά τις σύγχρονες ιδέες γύρω από την αναπηρία.

Σύμφωνα με το ιατρικό μοντέλο, οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία στην καθημερινότητά τους, είναι επακόλουθες της δικής τους δυσλειτουργίας (π.χ. παραπληγία, τύφλωση, κώφωση, νοητική αναπηρία).

Επομένως, η αναπηρία τοποθετείται στο ίδιο το άτομο και στη δυσλειτουργία που αντιμετωπίζει, ενώ η αιτία της εξηγείται με αναφορά στη σωματική, νοητική ή άλλη απόκλιση σε σχέση με εκείνο που το ιατρικό μοντέλο ονομάζει "φυσιολογικό".

Για παράδειγμα, η τύφλωση αντιμετωπίζεται ως απόκλιση από την ικανότητα να βλέπεις, αφού η όραση είναι το φυσιολογικό δεδομένο.

Αντίθετα, το κοινωνικό μοντέλο δίνει έμφαση σε περιβαλλοντικούς και πολιτισμικούς παράγοντες.

Ο τρόπος με τον οποίο η κοινωνία σχεδιάζεται και ο τρόπος με τον οποίο εμείς ορίζουμε την αναπηρία εξηγεί ταυτόχρονα και τις δυσκολίες που βιώνουν τα άτομα με αναπηρία.

Η δυσλειτουργία δηλαδή, έχει να κάνει ελάχιστα με τις δυσκολίες που βιώνουν τα ίδια τα άτομα με αναπηρία.

Η αναπηρία προκύπτει ως αποτέλεσμα της "κοινωνικής κατασκευής".

Η κοινωνία είναι εκείνη που κατασκευάζει ή δημιουργεί "αναπηρία", καθώς παίρνει ως σημείο αναφοράς το πρότυπο του αρτιμελούς ατόμου και όχι το πρότυπο του ατόμου με αναπηρία.

Συνεπώς, η κοινωνία "δημιουργεί" αναπηρία μέσω των αρνητικών συμπεριφορών, του στιγματισμού και των προκαταλήψεων εναντίον όλων όσων ξεφεύγουν από τα πλαίσια του "φυσιολογικού".

Συγκρίνοντας τα δύο μοντέλα, το ιατρικό έχει αρνητική προσέγγιση για την αναπηρία.

Δίνει έμφαση στις λέξεις "απόκλιση" (ή "ελάττωμα"), "φυσιολογικό", "δυσλειτουργία", "ανικανότητα", "αδυναμία", "αφομοίωση".

Αναζητά λύσεις μέσω βοήθειας ή φιλανθρωπίας για τα άτομα με αναπηρία που δεν μπορούν να είναι όπως οι άλλοι "φυσιολογικοί" άνθρωποι.

Αντίθετα, το κοινωνικό μοντέλο, προσεγγίζει θετικά την αναπηρία.

Δίνει έμφαση στις λέξεις "ικανότητα" "εύλογη προσαρμογή", "καθολικός σχεδιασμός", "διαφορά", "δικαιώματα".

Οι δυσκολίες προκαλούνται από την άδικη απαίτηση της κοινωνίας όλοι να είναι "φυσιολογικοί" και με αυτή την απαίτηση σχετίζεται η έλλειψη εύλογης προσαρμογής για εκείνους που δεν μπορούν να ανταποκριθούν. 

NEWSLETTER